VCA wijzigingen 2025–2026: wat verandert er en hoe bereid je je organisatie voor?
Per 1 januari 2026 vernieuwt VCA de examenvormen en toetstermen. De nadruk verschuift van theoretische kennis naar aantoonbaar veilig handelen in herkenbare praktijksituaties. In dit overzicht lees je wat er concreet verandert, welke examens worden aangepast en wat dit betekent voor jouw organisatie. Zo ben je tijdig voorbereid op de VCA-wijzigingen 2025–2026.
Van kennis naar gedrag: wat er echt verandert
De nieuwe VCA-examens toetsen minder op het reproduceren van theorie en meer op herkenbare praktijksituaties. Je krijgt casussen die lijken op dagelijkse werkzaamheden, waarna je de veiligste keuze moet maken. Het taalgebruik sluit beter aan op verschillende branches, zodat vragen duidelijker en relevanter zijn op de werkvloer. Onderwerpen die specialistische vakopleiding vereisen, verdwijnen uit de VCA-examenstof. Denk aan details als spreidhoek van een hijsketting of specifieke takelberekeningen. Die horen thuis in taak- of vaktrainingen, niet in VCA. Resultaat: examens die beter meten of je in de praktijk veilig en bewust handelt.
Belangrijkste wijzigingen in de examenstof
De eind- en toetstermen worden opgeschoond en aangescherpt. De grote lijnen:
- Minder nadruk op feitjes, meer op risicobewustzijn, LMRA en veilig handelen.
- Specialistische onderwerpen verhuizen naar taak- of vakopleiding en verdwijnen uit VCA.
- Vragen worden branchespecifiek herkenbaar en eenduidig geformuleerd.
- VCA Groen vervalt, het stelsel wordt branche neutraal ingericht.
Examenvorm en slaaggrens in 2026
Een deel van de examens wordt korter en de vraagopzet verandert naar praktijksituaties. De cesuur blijft 65 procent. Overzicht van de belangrijkste examens:
| Examensoort | Tot en met 2025 | Vanaf 2026 (NL) | Slaaggrens |
|---|---|---|---|
| B-VCA | 40 vragen, 60 min | 40 vragen, 60 min | 65 procent |
| VOL-VCA | 70 vragen, 75 min | 60 vragen, 60 min | 65 procent |
| VIL-VCU | 70 vragen, 75 min | 60 vragen, 60 min | 65 procent |
Planning en overgang 2025-2026
De vernieuwde examens gaan van start op 1 januari 2026 in het Nederlands. Vertalingen volgen gefaseerd in de daaropvolgende maanden. Voor regulier onderwijs geldt een overgangsperiode waarin de huidige examenvormen nog tijdelijk beschikbaar blijven. Ook modulaire trajecten worden afgestemd op de nieuwe toetstermen, zodat ze aansluiten bij het schooljaar.
Proefexamens worden aangepast aan het vernieuwde systeem en geven vooral inzicht in de vraagstelling en examenvorm. Voor een inhoudelijke voorbereiding gebruik je steeds het actuele lesmateriaal van je erkende opleider of exameninstelling.
Zo vertaal je de wijzigingen naar je dagelijkse praktijk:
- Actualiseer je toolboxagenda op thema’s als LMRA, werken met vergunningen en risicocommunicatie.
- Richt werkplekinspecties en observatierondes meer op gedrag, communicatie en risicobeheersing.
- Zorg dat instructies, procedures en VCA-certificaten centraal en aantoonbaar beheerd worden.
- Registreer incidenten en verbetermaatregelen systematisch, zodat trends zichtbaar worden en bijsturing mogelijk is.
Digitale ondersteuning kan helpen om opvolging, versiebeheer en rapportage efficiënter en consistenter te organiseren. Zo vertaal je de nieuwe toetstermen niet alleen naar opleiding, maar ook naar aantoonbaar veilig handelen in de dagelijkse praktijk.
Veelgestelde vragen over VCA-wijzigingen 2025-2026
Wat zijn de wijzigingen in de VCA-examens?
VOL-VCA en VIL-VCU gaan van 70 naar 60 vragen en van 75 naar 60 minuten. De vraagstelling wordt praktijkgerichter. Specialistische vakonderwerpen verdwijnen uit VCA. De cesuur blijft 65 procent.
Hoeveel fouten mag je hebben bij het VOL-VCA examen?
Bij 60 vragen en 65 procent cesuur heb je 39 goede antwoorden nodig. Je mag dus maximaal 21 fouten maken. Voor VIL-VCU geldt hetzelfde. Bij B-VCA heb je 26 goed nodig, dus maximaal 14 fout.
Blijft mijn bestaande VCA diploma geldig?
Ja. Reeds behaalde diploma’s blijven geldig tot de vermelde vervaldatum. Nieuwe diploma’s die je vanaf 1 januari 2026 behaalt, zijn eveneens 10 jaar geldig.
Hoeveel procent is geslaagd bij de VCA?
VCA kent een vaste cesuur (65%), maar het effectieve slaagpercentage verschilt per opleider en doelgroep. Succes hangt vooral samen met actuele voorbereiding en oefening op praktijksituaties.
Hoe lang mag je VCA verlopen zijn?
Is je VCA verlopen, dan is het niet meer geldig. Er is geen officiële uitloopperiode. Plan tijdig hercertificering om stilstand te voorkomen en blijf intussen bedrijfsregels volgen.
Wordt VCA Groen afgeschaft?
Ja. VCA Groen vervalt in het vernieuwde, branche neutrale stelsel. De focus ligt op algemeen toepasbaar veilig en bewust werken, ongeacht sector. De bestaande VCA Groen diploma’s blijven geldig tot hun vervaldatum.
